BEGIN:VCALENDAR
VERSION:2.0
PRODID:-//Sijthoff Leiden - ECPv6.15.19//NONSGML v1.0//EN
CALSCALE:GREGORIAN
METHOD:PUBLISH
X-WR-CALNAME:Sijthoff Leiden
X-ORIGINAL-URL:https://sijthoff-leiden.nl
X-WR-CALDESC:Evenementen voor Sijthoff Leiden
REFRESH-INTERVAL;VALUE=DURATION:PT1H
X-Robots-Tag:noindex
X-PUBLISHED-TTL:PT1H
BEGIN:VTIMEZONE
TZID:Europe/Amsterdam
BEGIN:DAYLIGHT
TZOFFSETFROM:+0100
TZOFFSETTO:+0200
TZNAME:CEST
DTSTART:20220327T010000
END:DAYLIGHT
BEGIN:STANDARD
TZOFFSETFROM:+0200
TZOFFSETTO:+0100
TZNAME:CET
DTSTART:20221030T010000
END:STANDARD
BEGIN:DAYLIGHT
TZOFFSETFROM:+0100
TZOFFSETTO:+0200
TZNAME:CEST
DTSTART:20230326T010000
END:DAYLIGHT
BEGIN:STANDARD
TZOFFSETFROM:+0200
TZOFFSETTO:+0100
TZNAME:CET
DTSTART:20231029T010000
END:STANDARD
BEGIN:DAYLIGHT
TZOFFSETFROM:+0100
TZOFFSETTO:+0200
TZNAME:CEST
DTSTART:20240331T010000
END:DAYLIGHT
BEGIN:STANDARD
TZOFFSETFROM:+0200
TZOFFSETTO:+0100
TZNAME:CET
DTSTART:20241027T010000
END:STANDARD
BEGIN:DAYLIGHT
TZOFFSETFROM:+0100
TZOFFSETTO:+0200
TZNAME:CEST
DTSTART:20250330T010000
END:DAYLIGHT
BEGIN:STANDARD
TZOFFSETFROM:+0200
TZOFFSETTO:+0100
TZNAME:CET
DTSTART:20251026T010000
END:STANDARD
BEGIN:DAYLIGHT
TZOFFSETFROM:+0100
TZOFFSETTO:+0200
TZNAME:CEST
DTSTART:20260329T010000
END:DAYLIGHT
BEGIN:STANDARD
TZOFFSETFROM:+0200
TZOFFSETTO:+0100
TZNAME:CET
DTSTART:20261025T010000
END:STANDARD
BEGIN:DAYLIGHT
TZOFFSETFROM:+0100
TZOFFSETTO:+0200
TZNAME:CEST
DTSTART:20270328T010000
END:DAYLIGHT
BEGIN:STANDARD
TZOFFSETFROM:+0200
TZOFFSETTO:+0100
TZNAME:CET
DTSTART:20271031T010000
END:STANDARD
END:VTIMEZONE
BEGIN:VEVENT
DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20260412T143000
DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20260412T163000
DTSTAMP:20260414T094757
CREATED:20251202T090812Z
LAST-MODIFIED:20251206T081452Z
UID:10000510-1776004200-1776011400@sijthoff-leiden.nl
SUMMARY:FILOSOFIE IN ONTMOETING-2\, IDEALEN VAN DE WETENSCHAP
DESCRIPTION:Dit voorjaarsseizoen van Sijthoff staat in het teken van de Ierse cultuur en geschiedenis. Als thema van de filosofiemiddagen is daarom gekozen voor het idealisme\, geïnspireerd door de Ierse filosofen George Berkeley en Iris Murdoch. We gaan het dit seizoen dus hebben over ideeën en idealen: is het zinloos om in een idee als het Goede te geloven\, of kan dit een leidraad zijn voor het leven? In hoeverre bestaat de wereld waarin je leeft slechts in je eigen hoofd? En moet je voor je idealen de straat op gaan\, of levert dit alleen maar problemen op? Laten we het samen onderzoeken en onze ideeën uitwisselen bij Sijthoff Filosofie\, onder kundige begeleiding van filosoof en docent Werner van Rossum. \n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\nIs wetenschap een zuivere zoektocht naar kennis\, of draait het meer om haar praktisch nut? Volgens Francis Bacon\, de aartsvader van de experimentele wetenschap\, moeten we de wetenschappelijke methode gebruiken om ‘ons bij het uitvinden door de natuur te laten leiden\, om met ons handelen over haar te gebieden.’ Wetenschap dient er in zekere zin toe om technieken te ontwikkelen die het leven voor mensen comfortabeler maken. Een voorwaarde om de natuur te leren kennen is om afstand te nemen van onze tradities\, vooroordelen en bijgeloof\, om de observatie voor zichzelf te laten spreken. Alleen experimenten leiden tot dergelijke objectiviteit.Tegenstanders van Bacon zouden zeggen dat de wetenschap in de eerste plaats draait om kennis om de kennis: omdat de waarheid en objectiviteit op zichzelf een waardevol ideaal zijn\, dat onze individuele belangen overstijgt.Wanneer kunnen we spreken van wetenschappelijke vooruitgang? Wat moet de relatie zijn tussen wetenschap en technologie? En is een ‘neutrale’ wetenschap een fictie of een nastrevenswaardig ideaal? Deze en andere vragen bespreken we bij deze bijeenkomst.Vervolg:3 mei: Het ideaal van het goede7 juni: Idealen in de politiekDe bijeenkomsten kunnen los van elkaar gevolgd worden. \n\n\n\nEntree: € 11 – studenten € 5 \n\n\n\nReserveren en betalen
URL:https://sijthoff-leiden.nl/agenda/filosofie-in-ontmoeting-2-idealen-van-de-wetenschap/
CATEGORIES:Filosofie
ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://sijthoff-leiden.nl/wp-content/uploads/2025/11/filosofie-2026.jpg
END:VEVENT
BEGIN:VEVENT
DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20260301T143000
DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20260301T163000
DTSTAMP:20260414T094757
CREATED:20251123T112354Z
LAST-MODIFIED:20251202T121402Z
UID:10000499-1772375400-1772382600@sijthoff-leiden.nl
SUMMARY:FILOSOFIE IN ONTMOETING-1\, IDEEËN EN IDEALEN
DESCRIPTION:Dit voorjaarsseizoen van Sijthoff staat in het teken van de Ierse cultuur en geschiedenis. Als thema van de filosofiemiddagen is daarom gekozen voor het idealisme\, geïnspireerd door de Ierse filosofen George Berkeley en Iris Murdoch. We gaan het dit seizoen dus hebben over ideeën en idealen: is het zinloos om in een idee als het Goede te geloven\, of kan dit een leidraad zijn voor het leven? In hoeverre bestaat de wereld waarin je leeft slechts in je eigen hoofd? En moet je voor je idealen de straat op gaan\, of levert dit alleen maar problemen op? Laten we het samen onderzoeken en onze ideeën uitwisselen bij Sijthoff Filosofie\, onder kundige begeleiding van filosoof en docent Werner van Rossum. \n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\nMaakt een boom die omvalt in het bos\, terwijl er niemand in de buurt is om dat te horen\, geluid? Met dit raadsel introduceren filosofen gewoonlijk de theorie van de Ierse bisschop George Berkeley. Aan het begin van de 18e eeuw stelde hij dat esse est percipi\, ‘zijn is waargenomen worden’. Een boom is niets anders dan een waarneming van een boom\, en een geluid is er alleen als er iemand is om het te horen. Maar is een mening die door genoeg mensen wordt geloofd\, dan waar? En ben je succesvol als veel mensen dat over je denken?Deze bijeenkomst bespreken we het idealisme van Berkeley in een hedendaags jasje. Van het achttiende-eeuwse scepticisme en subjectivisme tot filterbubbels\, framing\, nepnieuws en LinkedIn-posts\, steeds blijft het gezond de vraag te stellen: zit dit nou in mijn hoofd\, of bestaat het ook daarbuiten?Vervolg: 12 april: Idealen van de wetenschap\, 3 mei: Het ideaal van het goede7 juni: Idealen in de politiekDe bijeenkomsten kunnen los van elkaar gevolgd worden.Entree: € 11 – studenten € 5 \n\n\n\nReserveren en betalen
URL:https://sijthoff-leiden.nl/agenda/filosofie-in-ontmoeting-1-ideeen-en-idealen/
CATEGORIES:Filosofie
ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://sijthoff-leiden.nl/wp-content/uploads/2025/11/filosofie-2026.jpg
END:VEVENT
BEGIN:VEVENT
DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20251207T143000
DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20251207T163000
DTSTAMP:20260414T094757
CREATED:20250522T154258Z
LAST-MODIFIED:20250522T154341Z
UID:10000414-1765117800-1765125000@sijthoff-leiden.nl
SUMMARY:FILOSOFIE IN ONTMOETING-3\, TIJD VOOR BEZINNING
DESCRIPTION:Bij het filosofieprogramma van Sijthoff onderzoeken we ideeën: die van oude denkers\, jonge filosofen\, die van jezelf en die van je buren. Onder begeleiding van docent Werner van Rossum\, die ieder thema vanuit de filosofie introduceert\, gaan we dit najaar in gesprek over de dood\, het geweten en de tijd. Denk je mee? \n\n\n\n \n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\nFilosofie in Ontmoeting 3 – Hoe maak je tijd?“Een uur zitten bij een aardig meisje vliegt voorbij als een minuut\, maar een minuut op een brandende kachel lijkt wel een uur. Dat is relativiteit.” Dit citaat\, dat Albert Einstein aan zijn secretaresse zou hebben gegeven met de instructie om zijn relativiteitstheorie zo uit te leggen aan opdringerige journalisten\, wijst ons in ieder geval op een eigenaardige eigenschap van de tijd: hij duurt\, en dit ‘duren’ is eerder een kwestie van onze beleving dan van seconden. De Franse filosoof Henrí Bergson maakte dit onderscheid tussen ‘kloktijd’ en ‘duur’: tijd is niet zozeer een optelsom van gelijkmatige eenheden\, maar stroomt\, concentreert zich hier\, rekt zich daar weer uit en vloeit voort. Ook deze tijd laat zich ordenen en ‘managen’: in culturen over de hele wereld hebben mensen manieren gevonden om met de tijd om te gaan en deze in banen te leiden. Het gereedschap: rituelen\, in alle vormen en maten\, die als richtingaanwijzers en herkenningspunten door de tijd heen zijn geplaatst. Van tanden poetsen voor het slapengaan tot de midwinterviering met kaarsjes en gezang.Staan deze rituelen onder druk door ons moderne\, individualistische en verbonden bestaan? Filosoof Alain de Botton beweert van wel: onder invloed van het kapitalisme werd het aantal ‘bank holidays’ in Engeland in de 19e eeuw teruggebracht van zesendertig naar vier vrije dagen. Het ritme van de tijd werd bovendien gedicteerd door het ritme van stoommachines waaraan de mensen werken. Met de hedendaagse 24-uurs-economie met het internet dat altijd aan staat en door je broekzak heen om aandacht vraagt\, lijkt de tijd volledig uit zijn eerdere bedding te zijn gedwongen. Welke weerstand kunnen we nog bieden?Entree: € 10 – studenten € 7\,50 \n\n\n\n\nReserveren en betalen
URL:https://sijthoff-leiden.nl/agenda/filosofie-in-ontmoeting-3-tijd-voor-bezinning/
CATEGORIES:Filosofie
ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://sijthoff-leiden.nl/wp-content/uploads/2025/05/klok-2.jpg
END:VEVENT
BEGIN:VEVENT
DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20251102T143000
DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20251102T163000
DTSTAMP:20260414T094757
CREATED:20250522T153946Z
LAST-MODIFIED:20250710T072024Z
UID:10000413-1762093800-1762101000@sijthoff-leiden.nl
SUMMARY:FILOSOFIE IN ONTMOETING-2\, TIJD VOOR BEZINNING
DESCRIPTION:Bij het filosofieprogramma van Sijthoff onderzoeken we ideeën: die van oude denkers\, jonge filosofen\, die van jezelf en die van je buren. Onder begeleiding van docent Werner van Rossum\, die ieder thema vanuit de filosofie introduceert\, gaan we dit najaar in gesprek over de dood\, het geweten en de tijd. Denk je mee? \n\n\n\n \n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\nFilosofie in Ontmoeting 2 – wat weet je geweten?Als Donald Duck voor een lastige keuze staat\, verschijnen er twee kleine Donald Duckjes op zijn schouders: de één met hoorntjes en een rode drietand\, de ander met een aureooltje en engelenvleugeltjes. Ze proberen Donald voor hun kant te winnen: de duivel pleit voor het egoïstische\, gevaarlijke of asociale en slechte\, de engel voor het altruïsme en de plicht\, het ‘juiste’.Meestal denken we bij ‘het geweten’ aan dat engeltje dat op je schouder\, dat gevraagd en ongevraagd advies geeft vanuit ‘wat juist is’. Maar wie spreekt er eigenlijk\, en heeft hij of zij gelijk? Zijn er niet vaak genoeg mensen geweest die ‘naar eer en geweten’ vreselijke dingen hebben gedaan? Kortom\, weet je geweten wel wat goed is?Volgens Freud is het geweten niets anders dan de geïnternaliseerde wetten en regels van de maatschappij: het is wat je je voorstelt dat de reactie van je ouders of je cultuurgenoten zou zijn op wat je nu doet.Vanuit een ander perspectief verkent Hannah Arendt in haar boek Het Leven van de Geest de vraag of ‘nadenken’\, wat zij beschrijft als ‘in stilte een gesprek met jezelf voeren’\, een tegengif kan zijn tegen het kwaad\, dat zij in haar analyse van het Eichmannproces ‘banaal’ noemde\, omdat hij als doodgewone man in staat was tot het orkestreren van de holocaust\, eenvoudigweg omdat hij orders opvolgde zonder te reflecteren.Michel Foucault gaat in zijn onderzoek naar het ontstaan van disciplinerende machtsstructuren na welke rol de ‘reflectie’\, die in het klooster fysieke vorm kreeg in de nissen waarin monniken baden en mediteerden\, evolueerde tot de cellen in de hedendaagse gevangenis.Vervolgdatum: 7-12Entree: € 10 – studenten € 7\,50 \n\n\n\n\nReserveren en betalen
URL:https://sijthoff-leiden.nl/agenda/filosofie-in-ontmoeting-2-tijd-voor-bezinning/
CATEGORIES:Filosofie
ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://sijthoff-leiden.nl/wp-content/uploads/2025/05/klok-2.jpg
END:VEVENT
BEGIN:VEVENT
DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20251005T143000
DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20251005T163000
DTSTAMP:20260414T094757
CREATED:20250522T153232Z
LAST-MODIFIED:20250522T154412Z
UID:10000412-1759674600-1759681800@sijthoff-leiden.nl
SUMMARY:FILOSOFIE IN ONTMOETING-1\, TIJD VOOR BEZINNING
DESCRIPTION:Bij het filosofieprogramma van Sijthoff onderzoeken we ideeën: die van oude denkers\, jonge filosofen\, die van jezelf en die van je buren. Onder begeleiding van docent Werner van Rossum\, die ieder thema vanuit de filosofie introduceert\, gaan we dit najaar in gesprek over de dood\, het geweten en de tijd. Denk je mee? \n\n\n\n \n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\nFilosofie in Ontmoeting 1 – iedereen gaat doodWat is de zin van het leven? Hoewel het op het eerste gezicht niet zo lijkt\, is het probleem van deze vraag voor gelovigen en atheïsten helemaal niet zo verschillend. Wie niet gelooft in een hiernamaals of een God\, zal moeten uitzoeken wat het leven op deze aarde\, in dit kille universum zonder duidelijke bedoeling\, zin of betekenis geeft. En als je sterft zonder herinnerd te worden of iets belangrijks te hebben gedaan\, ‘was het allemaal toch voor niets’: wat het universum betreft\, had je er net zo goed nooit kunnen zijn geweest.Iemand die wél in een hiernamaals gelooft\, verplaatst echter alleen maar het probleem: de betekenis van het leven op aarde is om het hiernamaals te bereiken en daar eeuwig en gelukzalig voort te leven. Maar wat geeft dat eeuwige leven in het hiernamaals\, gelukzalig als het moge zijn\, zijn betekenis? Is het niet slechts een oneindige herhaling van hetzelfde?Volgens de Franse filosoof Albert Camus is het leven zinloos\, of in zijn woorden: absurd. Wij zijn allen zoals Sisyphus\, die door de goden verdoemd is iedere dag opnieuw een groot rotsblok op een bergpad naar boven te rollen. Zodra hij bijna aan de top is\, verliest hij zijn grip en rolt de rots weer terug naar beneden\, waar Sisyphus van voren af aan kan beginnen.Volgens de Duitse filosoof Martin Heidegger is een verhouding tot de dood\, of beter gezegd “de mogelijkheid van het eigen niet-zijn”\, onlosmakelijk verbonden met de menselijke bestaanservaring. Deze verhouding tot de eindigheid is er één van angst\, maar dat is niet alleen negatief. Het maakt júist de gewichtigheid en dringendheid van je keuzes duidelijk: je kunt immers maar één keer kiezen.Vervolgdata: 2-11 en 7-12Entree: € 10 – studenten € 7\,50Passe partout (voor 3 keer): € 25 – studenten € 17\,50 \n\n\n\n\nReserveren en betalen
URL:https://sijthoff-leiden.nl/agenda/filosofie-in-ontmoeting-1-tijd-voor-bezinning/
CATEGORIES:Filosofie
ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://sijthoff-leiden.nl/wp-content/uploads/2025/05/klok-2.jpg
END:VEVENT
BEGIN:VEVENT
DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20250504T143000
DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20250504T163000
DTSTAMP:20260414T094757
CREATED:20241212T064249Z
LAST-MODIFIED:20250426T072203Z
UID:10000361-1746369000-1746376200@sijthoff-leiden.nl
SUMMARY:AFRIKAANSE FILOSOFIE-4\, CONSENSUS EN DEMOCRATIE
DESCRIPTION:Afrika kent een rijke filosofische traditie. In vier bijeenkomsten zullen studenten van het Leidse Instituut voor Wijsbegeerte\, met ondersteuning van hun docent filosofie Pius Mosima\, enkele centrale uitgangspunten en ideeën uit de Afrikaanse filosofie toelichten en met de bezoekers bespiegelen. In deze vierde bijeenkomst is het thema Consensus en democratie. In Afrikaanse politieke geschiedenis vinden we veelal een focus op de groep tegenover het individu\, dit leidt tot een focus op consensus in besluitvorming en representatie. Door middel van Afrikaanse geschiedenis zullen we een specifiek Afrikaanse kijk op de democratie ontaarden\, met consensus als centraal doel. Met lokale vormen van sociale representatie\, zoals palaver\, kunnen we praktisch zien wat dit betekent voor politieke representatie. Als laatste analyse zullen we kijken naar hoe consensus een reflectie is van het Afrikaanse mensbeeld\, als onlosmakelijk verbonden met de groep\, en hoe dit zich verhoudt tot de democratie.Deze vierde bijeenkomst zal worden verzorgd door Max Dijk (master-student Global and Comparative Philosophy aan de Universiteit Leiden).De filosofiebijeenkomsten kunnen ook los van elkaar worden gevolgd. \n\n\n\nEntree: € 10 – studenten € 7\,50 \n\n\n\nReserveren en betalen
URL:https://sijthoff-leiden.nl/agenda/afrikaanse-filosofie-4-consensus-en-democratie/
CATEGORIES:Filosofie
ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://sijthoff-leiden.nl/wp-content/uploads/2024/11/art-7756782_1280.png
END:VEVENT
BEGIN:VEVENT
DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20250406T143000
DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20250406T163000
DTSTAMP:20260414T094757
CREATED:20250122T211421Z
LAST-MODIFIED:20250317T154547Z
UID:10000347-1743949800-1743957000@sijthoff-leiden.nl
SUMMARY:AFRIKAANSE FILOSOFIE-3\, UBUNTU
DESCRIPTION:Afrika kent een rijke filosofische traditie. In vier bijeenkomsten zullen studenten van het Leidse Instituut voor Wijsbegeerte\, met ondersteuning van hun docent filosofie Pius Mosima\, enkele centrale uitgangspunten en ideeën uit de Afrikaanse filosofie toelichten en met de bezoekers bespiegelen. “Wat is de mens? Zijn wij afzonderlijke wezens of onderling verbonden personen?” In deze derde bijeenkomst zal Pieter Meijer (master-student Global and Comparative Philosophy aan de Universiteit Leiden) in de eerste helft een presentatie geven over een inheems Afrikaanse filosofie die bekend is geworden onder de naam ‘Ubuntu’. Er zullen belangrijke thema’s aan bod komen\, zoals (1) het verschil tussen het individualisme dat het westerse denken karakteriseert en het groepsdenken dat zich diep in het Afrikaanse filosoferen heeft geworteld\, (2) ethische en politieke consequenties van Ubuntu als filosofie en (3) manieren waarop Ubuntu is gebruikt om koloniale verhoudingen te bestrijden. In de tweede helft van de bijeenkomst zal er een discussie worden geopend. Tevens zal er gelegenheid zijn om vragen te stellen.De filosofiebijeenkomsten kunnen ook los van elkaar worden gevolgd.Vervolgdatum: 04-05 \n\n\n\nEntree: € 10 – studenten € 7\,50 \n\n\n\nReserveren en betalen
URL:https://sijthoff-leiden.nl/agenda/afrikaanse-filosofie-3-ubuntu-2/
CATEGORIES:Filosofie
ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://sijthoff-leiden.nl/wp-content/uploads/2024/11/art-7756782_1280.png
END:VEVENT
BEGIN:VEVENT
DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20250302T143000
DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20250302T163000
DTSTAMP:20260414T094757
CREATED:20241126T202103Z
LAST-MODIFIED:20250225T092812Z
UID:10000333-1740925800-1740933000@sijthoff-leiden.nl
SUMMARY:AFRIKAANSE FILOSOFIE-2\, PERSOON EN PERSOONLIJKHEID
DESCRIPTION:Afrika kent een rijke filosofische traditie. In vier bijeenkomsten zullen studenten van het Leidse Instituut voor Wijsbegeerte\, met ondersteuning van hun docent filosofie Pius Mosima\, enkele centrale uitgangspunten en ideeën uit de Afrikaanse filosofie toelichten en met de bezoekers bespiegelen.In de tweede bijeenkomst zal Inge Versteeg (Master student Global and Comparative Philosophy aan de Universiteit Leiden) de introductie verzorgen aan de hand van het thema: “Persoon en persoonlijkheid“. We gaan in op het centrale idee uit de Afrikaanse filosofie dat je als mens altijd in relatie tot andere mensen staat en dat je die andere mensen zelfs nodig hebt om “mens te worden”. De betekenis van dat idee zullen we verkennen aan de hand van het werk van onder meer Kwame Gyekye en Ifeanyi Menkiti. De filosofiebijeenkomsten kunnen ook los van elkaar worden gevolgd.Vervolgdata: 06-04 en 04-05 \n\n\n\nEntree: € 10 – studenten € 7\,50 \n\n\n\nReserveren en betalen
URL:https://sijthoff-leiden.nl/agenda/afrikaanse-filosofie-2-persoon-en-persoonlijkheid/
CATEGORIES:Filosofie
ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://sijthoff-leiden.nl/wp-content/uploads/2024/11/art-7756782_1280.png
END:VEVENT
BEGIN:VEVENT
DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20250202T143000
DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20250202T163000
DTSTAMP:20260414T094757
CREATED:20241121T124552Z
LAST-MODIFIED:20250122T211205Z
UID:10000319-1738506600-1738513800@sijthoff-leiden.nl
SUMMARY:AFRIKAANSE FILOSOFIE-1 INTRODUCTIE
DESCRIPTION:Afrika kent een rijke filosofische traditie. In vier bijeenkomsten zullen studenten van het Leidse Instituut voor Wijsbegeerte\, met ondersteuning van hun docent filosofie Pius Mosima\, enkele centrale uitgangspunten en ideeën uit de Afrikaanse filosofie toelichten en met de bezoekers bespiegelen.In de eerste bijeenkomst zal Zep Postma (Master student Filosofie aan de Universiteit Leiden)\, de introductie verzorgen aan de hand van de vraag: Is er zoiets als Afrikaanse filosofie? Deze vraag\, hoe simpel deze vraag ook is\, het is nog steeds een van de kernvragen waar Afrikaanse filosofen op terug komen. Hierin zullen centrale thema’s als het verschil met westerse filosofie; de rol van de natuur\, cultuur en wijsheden\, en de rol van de filosoof worden behandeld. In het tweede deel van het programma gaan we met elkaar in discussie aan de hand van stellingen en/of specifieke vragen die opkomen in de bijeenkomst. Vervolgdata: 02-03\, 06-04 en 04-05Entree: € 10 – studenten € 7\,50Passe partout: € 35 – studenten € 27\,50 \n\n\n\n\nReserveren en betalen
URL:https://sijthoff-leiden.nl/agenda/afrikaanse-filosofie-1-introductie/
CATEGORIES:Filosofie
ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://sijthoff-leiden.nl/wp-content/uploads/2024/11/art-7756782_1280.png
END:VEVENT
BEGIN:VEVENT
DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20241208T143000
DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20241208T163000
DTSTAMP:20260414T094757
CREATED:20240612T181014Z
LAST-MODIFIED:20241121T124618Z
UID:10000284-1733668200-1733675400@sijthoff-leiden.nl
SUMMARY:Filosofie\, Politiek-economische vrijheid
DESCRIPTION:Na een inleiding van filosoof Werner van Rossum beweegt de discussie zich in drie bijeenkomsten van individuele\, naar sociale\, naar politiek-economische vrijheid. Op deze derde en laatste bijeenkomst staat de politiek-economische vrijheid centraal. \n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\nCirkel 3: Hoe verhouden we ons tot elkaar?Of je het nu leuk vindt of niet: je hebt als mens een nummer gekregen. Zoals iedere koe in het boerenbedrijf een becijferd label draagt\, draagt bijna ieder mens in Nederland minstens één stukje plastic met een uniek getal bij zich\, dat je in veel gevallen verplicht bent bij ondervraging aan een dienstdoende ambtenaar of kassamedewerker te kunnen tonen.Enerzijds: een samenleving is niet mogelijk zonder een bureaucratie die mensen en hun activiteiten registreert\, archiveert en reguleert volgens vastgestelde categorieën. Democratisch stemmen\, reizen\, eigendom bezitten of een biertje bestellen zou er vreselijk ingewikkeld van worden. Instituties maken een relatief vrij en veilig leven mogelijk.Anderzijds werken instituties en bureaucratie verstikkend: is ieder mens immers niet een uniek wezen met unieke behoeftes en talenten\, die nooit door een bureaucratisch systeem zouden kunnen worden erkend? Om nog niet te spreken van de rampzalige uitschieters van datzelfde systeem\, zoals de toeslagenaffaire die inmiddels minstens 34.895 officieel erkende gedupeerden kent. Is dat relatief vrije\, veilige leven misschien een illusie?In deze laatste filosofische middag van Sijthoff onderzoeken we deze ‘Januskop van instituties’\, zoals filosofen Ad Verbrugge\, Govert Buijs en Jelle van Baardewijk het noemen in hun boek Het Goede Leven en de Vrije Markt. Waar komen instituties vandaan\, wanneer zijn ze goed en wanneer niet\, en hoe heb je je daar als individu toe te verhouden? Samen met filosoof Werner van Rossum\, die de middag introduceert en begeleidt\, zoeken we het uit.Deelname: € 10 – studenten € 7\,50 \n\n\n\n\nReserveren en betalen
URL:https://sijthoff-leiden.nl/agenda/filosofie-individuele-vrijheid-3/
CATEGORIES:Filosofie
ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://sijthoff-leiden.nl/wp-content/uploads/2024/06/F3.png
END:VEVENT
BEGIN:VEVENT
DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20241103T143000
DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20241103T163000
DTSTAMP:20260414T094757
CREATED:20240608T064441Z
LAST-MODIFIED:20240827T192819Z
UID:10000271-1730644200-1730651400@sijthoff-leiden.nl
SUMMARY:Filosofie\, Sociale vrijheid
DESCRIPTION:Na een inleiding van filosoof Werner van Rossum beweegt de discussie zich in drie bijeenkomsten van individuele\, naar sociale\, naar politiek-economische vrijheid. Op deze tweede bijeenkomst staat de sociale vrijheid centraal. Vervolgdatum: 08-12 \n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\nCirkel 2: Hoe verhoud ik mij tot jou?Ben jij tolerant? En is het goed om tolerant te zijn? Dit zijn de leidende vragen van de tweede filosofiebijeenkomst van Sijthoff Cultuur. Je kunt ook aansluiten als je de eerste middag gemist hebt!Van het schoolplein tot de Haagse politiek\, van oorlogssituaties tot liefdesrelaties\, geen mens ontkomt aan de vraag: ‘hoe ga je met elkaar om?’ Moet je kwetsend gedrag van een ander zomaar accepteren\, tolereren\, terugspreken\, boos worden? Moet je het goede voorbeeld geven en de andere wang toekeren\, of kun je beter naar de wapens grijpen?Als je een tijdje tussen andere mensen leeft\, krijg je onvermijdelijk te maken met het probleem dat de Oostenrijkse filosoof Karl Popper de ‘tolerantieparadox’ noemt: als je alles tolereert\, dan zul je ook haatdragendheid en intolerantie moeten tolereren\, wat zodoende kan woekeren en uiteindelijk resulteert in een intolerante samenleving. Als je er vervolgens voor kiest om ‘alles-behalve-dit-ene-intolerante’ te tolereren\, wordt die grens dan niet gemakkelijk arbitrair? En kun je jezelf dan nog wel ‘tolerant’ noemen?Tijdens deze middag onderzoeken we het ontstaan van tolerantie als waarde\, de problemen van de tolerantieparadox en onze eigen opvattingen over tolerantie en medemenselijkheid in een filosofisch programma onder begeleiding van filosoof Werner van Rossum.Deelname: € 10 – studenten € 7\,50 \n\n\n\n\nReserveren en betalen
URL:https://sijthoff-leiden.nl/agenda/filosofie-individuele-vrijheid-2/
CATEGORIES:Filosofie
ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://sijthoff-leiden.nl/wp-content/uploads/2024/06/F2.png
END:VEVENT
BEGIN:VEVENT
DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20241006T143000
DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20241006T163000
DTSTAMP:20260414T094757
CREATED:20240531T143222Z
LAST-MODIFIED:20240924T131403Z
UID:10000257-1728225000-1728232200@sijthoff-leiden.nl
SUMMARY:Filosofie\, Individuele vrijheid
DESCRIPTION:Na een inleiding van filosoof Werner van Rossum beweegt de discussie zich in drie bijeenkomsten van individuele\, naar sociale\, naar politiek-economische vrijheid. Op deze eerste bijeenkomst staat de individuele vrijheid centraal. Vervolgdata: 03-11 en 08-12 \n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\nCirkel 1: Wie ben ik?Wanneer ben je vrij? En wát is er dan precies vrij? Dit zijn de leidende vragen van de eerste filosofiebijeenkomst van Sijthoff.Volgens Jean-Paul Sartre zijn we als mensen ‘veroordeeld tot vrijheid’ en komt je essentie (wie je bent) pas na de existentie (dat je bestaat). Met andere woorden: jij kiest zelf wat je doet\, en wat je doet is bovendien wie je bent. Bijgevolg is ieder mens verantwoordelijk voor wie hij is. Sartres gedachtegoed echoot nog na in onze tijd\, waarin ‘jezelf zijn’\, je eigen pad kiezen en jezelf kunnen uiten nog steeds belangrijk worden gevonden. Sartres filosofie vooronderstelt het vermogen om zelf te kiezen wat je doet: volgens sommigen is hij daarom een aanhanger van het libertarisme\, de filosofische stroming die beweert dat mensen een vrije wil hebben.Aan het eind van de 20e eeuw begint echter een ander mensbeeld de aandacht te trekken. Met de neurowetenschappelijke experimenten van Benjamin Libet lijkt namelijk te worden aangetoond dat vrije wil helemaal niet bestaat: in het brein zijn al tekenen zichtbaar van een keuze\, vóórdat je je daar zelf bewust van bent. Met andere woorden: ‘wij zijn ons brein’[1] en wat we ons bewustzijn noemen is slechts een ‘kwebbeldoos’[2] die achteraf interpreteert wat ons brein al eerder besloten heeft. In de filosofie wordt deze stroming ook wel het determinisme genoemd.De gedachten van Sartre en het determinisme lijken precies aan elkaar tegengesteld te zijn: het determinisme ontkent je vrijheid en sluit uit dat je verantwoordelijkheid kunt hebben voor je daden. Hoe kun je dan ooit ‘iemand zijn’\, laat staan ‘jezelf zijn’? Maar: hebben ze het wel over hetzelfde? Wie of wat is het nu eigenlijk dat die vermeende vrijheid heeft? Is dat een ‘denkend ego’\, een bewustzijn\, een brein\, een ziel\, een verhaal\, een verzameling atomen\, een ‘authentiek zelf’? De stroming van het compatibilisme stelt dat de wetenschappelijke feiten van het determinisme nog niet uitsluiten dat zoiets als vrijheid bestaat. \n\n\n\nIn deze filosofische middag bespreken we de problemen van vrije wil en identiteit: na een schets van de discussie tussen het determinisme en het libertarisme duiken we onder begeleiding van filosoof Werner van Rossum in het beroemde essay ‘Free Will and Personhood’ van de compatibilist Harry Frankfurt. Na een korte pauze gaan we in de tweede helft met elkaar in gesprek gaan over de vraag: wanneer ben je vrij? \n\n\n\n[1] Dick Swaab\, Wij Zijn Ons Brein\, 2012[2] Victor Lamme\, De Vrije Wil Bestaat Niet\, 2010Deelname: € 10 – studenten € 7\,50Passe partout: € 25 – studenten € 20 \n\n\n\n\nReserveren en betalen
URL:https://sijthoff-leiden.nl/agenda/filosofie-individuele-vrijheid/
CATEGORIES:Filosofie
ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://sijthoff-leiden.nl/wp-content/uploads/2024/05/F1.png
END:VEVENT
BEGIN:VEVENT
DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20240505T143000
DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20240505T163000
DTSTAMP:20260414T094757
CREATED:20231217T075132Z
LAST-MODIFIED:20240320T073343Z
UID:10000211-1714919400-1714926600@sijthoff-leiden.nl
SUMMARY:Filosofie\, India- Mahayana boeddhisme
DESCRIPTION:In het voorjaar van 2024 staan de filosofie-bijeenkomsten van Sijthoff Leiden in het teken van filosofisch gedachten- en leef-goed uit India. In vier middagen zal Paul van der Velde\, hoogleraar aan de Radboud Universiteit met de leeropdracht ‘Aziatische religies’ de begeleiding verzorgen.Tijdens de middagen wordt door Paul van der Velde eerst een toelichting gegeven bij het onderwerp van de middag. Daarna gaan we in gesprek met elkaar aan de hand van enkele vragen.Deze middag is de laatste uit de serie. De middagen kunnen ook los van elkaar worden gevolgd. \n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\nHet boeddhisme is geen eenheid en er is sprake van vele scholen en denkrichtingen. In het oude boeddhisme stond de verlichte Boeddha centraal. Dit verandert in de latere ontwikkelingen. Het Bodhisattva ideaal komt. Een Bodhisattva is een wezen dat zich inzet tot heil van alle wezens. Een Bodhisattva zal pas het nirvana betreden als alle wezens bevrijd zijn van leed. Dat is een zeer onbaatzuchtig ideaal dat met geloften wordt onderbouwd. Ook zijn er binnen de boeddhistische filosofie heel wat gedachten ontwikkeld hoe een mens dit ideaal bij leven al kan ontwikkelen. wijsheid en mededogen zijn hierbij de belangrijkste onderwerpen.Entree: € 10 – studenten € 7\,50 \n\n\n\n\nReserveren en betalen
URL:https://sijthoff-leiden.nl/agenda/filosofie-india-mahayana-boeddhisme/
CATEGORIES:Filosofie
ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://sijthoff-leiden.nl/wp-content/uploads/2023/12/05-05-filosofie.png
END:VEVENT
BEGIN:VEVENT
DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20240414T143000
DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20240414T163000
DTSTAMP:20260414T094757
CREATED:20231210T064327Z
LAST-MODIFIED:20240414T112907Z
UID:10000202-1713105000-1713112200@sijthoff-leiden.nl
SUMMARY:Filosofie\, India - Vroeg Boeddhisme (Uitverkocht)
DESCRIPTION:In het voorjaar van 2024 staan de filosofie-bijeenkomsten van Sijthoff Leiden in het teken van filosofisch gedachten- en leef-goed uit India. In vier middagen zal Paul van der Velde\, hoogleraar aan de Radboud Universiteit met de leeropdracht ‘Aziatische religies’ de begeleiding verzorgen.Tijdens de middagen wordt door Paul van der Velde eerst een toelichting gegeven bij het onderwerp van de middag. Daarna gaan we in gesprek met elkaar aan de hand van enkele vragen.Vervolgdatum: 05/05. De middagen kunnen ook los van elkaar worden gevolgd. Er is steeds plaats voor 25 deelnemers. \n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\nVroeg boeddhismeDe Boeddha was een van de shramana’s waar we de vorige keer al over hebben gesproken. Er waren veel meer van deze shramana’s in zijn tijd. Zo was er ook de Jina\, de stichter van het jainisme dat best aardig wat karakteristieken deelt met het boeddhisme\, al zijn er zijn ook verschillen. De Boeddha leefde een leven dat veel boeddhisten tot op de  dag van vandaag als een ideaal geldt. Het gaat ook niet alleen om zijn laatste leven als prins Siddhartha Gautama\, maar ook om al zijn vorige levens waarin hij door het uitvoeren van deugdzame daden steeds meer goed karma verzamelde. Hierdoor bereikte hij in zijn laatste leven de ultieme verlichting. In deze bijeenkomst gaan we kijken naar het ideale leven van de Boeddha. De aandacht zal ook uitgaan naar centrale begrippen in zijn leer zoals de vier Edele Waarheden\, het ‘niet-zelf’ en de ‘uitdoving’\, het ‘nirvana’. \n\n\n\nEntree: € 10 – studenten € 7\,50
URL:https://sijthoff-leiden.nl/agenda/filosofie-india-vroeg-boeddhisme/
CATEGORIES:Filosofie
ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://sijthoff-leiden.nl/wp-content/uploads/2023/12/filosofie-14-04.jpg
END:VEVENT
BEGIN:VEVENT
DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20240303T143000
DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20240303T163000
DTSTAMP:20260414T094757
CREATED:20231201T080006Z
LAST-MODIFIED:20240105T131039Z
UID:10000184-1709476200-1709483400@sijthoff-leiden.nl
SUMMARY:Filosofie\, India - Hindoe filosofie
DESCRIPTION:In het voorjaar van 2024 staan de filosofie-bijeenkomsten van Sijthoff Leiden in het teken van filosofisch gedachten- en leef-goed uit India. In vier middagen zal Paul van der Velde\, hoogleraar aan de Radboud Universiteit met de leeropdracht ‘Aziatische religies’ de begeleiding verzorgen.Tijdens de middagen wordt door Paul van der Velde eerst een toelichting gegeven bij het onderwerp van de middag. Daarna gaan we in gesprek met elkaar aan de hand van enkele vragen.Vervolgdata: 14/04 en 05/05. De middagen kunnen ook los van elkaar worden gevolgd. \n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\nHindoe filosofie Uit het laat Vedische gedachtegoed zijn veel verschillende stromingen voortgekomen. Centrale thema’s waarmee het Indiase gedachtegoed zich bezighield zijn zaken als de relatie tussen de persoonlijke ziel (atman) en de universele alziel (brahman). Zo ook wat voor principes zijn er werkzaam in de kosmos\, hoe werkt het universum\, hoe werkt karma\, de wet van oorzaak en gevolg. Deze thema’s zullen naar voren komen in deze bijeenkomst. Hierbij komt een belangrijke groep teksten naar voren\, de Upanishads. Een nieuwe beweging speelt hierbij een grote rol de zogenaamde shramana beweging. Shramana’s waren asceten die buiten de gewone wereld gingen staan. Hun belangrijkste doel was het bereiken van moksha\, bevrijding uit de cycli van wedergeboorten. De klassieke hindoe filosofie kent een aantal belangrijke scholen: Nyaya-Vaisheshika\, Samkhya-Yoga en de Purva- en Uttara Mimamsa. Ook valt de term Vedanta nogal eens. Daar gaat de aandacht naar uit in deze bijeenkomst.Entree: € 10 – studenten € 7\,50 \n\n\n\n\nReserveren en betalen\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\nDeze middag is ook opengesteld voor deelnemers aan WeArePublic. Zij kunnen hier reserveren.
URL:https://sijthoff-leiden.nl/agenda/filosofie-india-hindoe-filosofie/
CATEGORIES:Filosofie
ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://sijthoff-leiden.nl/wp-content/uploads/2023/12/03-03-filosofie.png
END:VEVENT
BEGIN:VEVENT
DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20240204T143000
DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20240204T163000
DTSTAMP:20260414T094757
CREATED:20231122T072208Z
LAST-MODIFIED:20240105T130929Z
UID:10000172-1707057000-1707064200@sijthoff-leiden.nl
SUMMARY:Filosofie\, INDIA – VEDISCHE TRADITIE
DESCRIPTION:In het voorjaar van 2024 staan de filosofie-bijeenkomsten van Sijthoff Leiden in het teken van filosofisch gedachten- en leef-goed uit India. In vier middagen zal Paul van der Velde\, hoogleraar aan de Radboud Universiteit met de leeropdracht ‘Aziatische religies’ de begeleiding verzorgen.Tijdens de middagen wordt door Paul van der Velde eerst een toelichting gegeven bij het onderwerp van de middag. Daarna gaan we in gesprek met elkaar aan de hand van enkele vragen.Vervolgdata: 03/03\, 14/04 en 05/05. De middagen kunnen ook los van elkaar worden gevolgd. \n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\nVedische traditieIn het oude India woonden veel verschillende groeperingen. In deze bijeenkomst gaan we met name kijken naar de groep die wordt aangeduid als ‘Vedisch’. Kenmerkend voor deze groep is een traditie van rituelen\, zowel kleine huisrituelen als grote rituelen met veel deelnemers. De gegevens die we over deze rituelen en deze mensen hebben\, komen bovenal voort uit de vier Veda’s. Dit zijn vier collecties hymnen die van leraar op leerling werden doorgegeven. In principe gebeurde dit letterlijk\, syllabe na syllabe. In de Veda vinden we geen compleet uitgewerkte mythen maar wel referenties daaraan. De ideeën en voorstellingen uit de Veda’s hebben veel van het latere hindoeïsme en boeddhisme beïnvloed ook al zijn er grote veranderingen geweest. We gaan deze middag onder meer kijken naar de positie van de Sanskriet taal. Ook komen voorstellingen aan de orde rond de werking van rituelen en de doelstellingen die de mens daarbij voor ogen stond. Wat hoopte de mens in deze tijd te bereiken met zijn gezangen en rituelen?Entree: € 10 – studenten € 7\,50Passe partout: € 35 – studenten € 27\,50 \n\n\n\n\nReserveren en betalen\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\nDeze middag is ook opengesteld voor deelnemers aan WeArePublic. Zij kunnen hier reserveren.
URL:https://sijthoff-leiden.nl/agenda/filosofie-india-vedische-traditie/
CATEGORIES:Filosofie
ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://sijthoff-leiden.nl/wp-content/uploads/2023/11/02-04-filosofie-2.jpg.png
END:VEVENT
BEGIN:VEVENT
DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20231203T140000
DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20231203T160000
DTSTAMP:20260414T094758
CREATED:20230614T202037Z
LAST-MODIFIED:20231122T072248Z
UID:10000122-1701612000-1701619200@sijthoff-leiden.nl
SUMMARY:Filosofie in ontmoeting - Op de grens van het Zelf
DESCRIPTION:Kan mijn leven een kunstwerk zijn? – Over het zelf als project \n\n\n\nPraktisch filosoof Werner van Rossum voorziet het programma van een korte inleiding over het thema en een brontekst als focuspunt. Daarna gaan we met elkaar in gesprek over de hoofdvraag.Deze middag is de laatste uit een serie van vier\, die elk ook afzonderlijk gevolgd konden worden.Tijdens de laatste filosofiemiddag bij het thema “op de grens van het zelf” onderzoeken we zelfontplooiing en levenskunst. Gaat het daarbij\, zoals sommige zelfhulpboeken suggereren\, om het ‘realiseren van je potentieel’\, waarbij je eruit haalt wat erin zit? Of gaat het er juist om je over dat potentieel niet zo druk te maken\, zoals sommige andere zelfhulpboeken suggereren? Over welk potentieel hebben we het daarbij trouwens?            Het beginpunt voor deze middag is Michel Foucaults (hiernaast afgebeeld als kunstwerk) vraag in een interview met Paul Rabinow in 1984: “Waarom zou niet ieders leven een kunstwerk kunnen worden? Waarom zou een lamp of een huis een kunstobject kunnen zijn\, maar een leven niet?” Volgens sommigen luidde deze vraag de heropleving van de aandacht voor levenskunst in: de Griekse en Romeinse zakboekjes en meditaties van de stoa werden opnieuw geopend. Inmiddels is de zelfhulp uitgegroeid tot lucratieve business: in de top 10 van de Ako staan boeken over meer ‘vreugde in het leven’ en ‘nooit meer te druk’\, is Bildung een heroplevend woord in de educatie en hebben we in Nederland zelfs een eigen School of Life\, waar je ideeën en oefeningen krijgt aangereikt die je in je leven helpen.                      In hoeverre is het mogelijk van je leven een kunstproject te maken? En als het mogelijk is\, in hoeverre is het dan wenselijk?Entree: € 10 – studenten € 7\,50 \n\n\n\n\nReserveren en betalen
URL:https://sijthoff-leiden.nl/agenda/filosofie-in-ontmoeting-op-de-grens-van-het-zelf-4/
LOCATION:Sijthoff Cultuur\, Doezastraat 1b\, Leiden\, 2311GZ\, Nederland
CATEGORIES:Filosofie
ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://sijthoff-leiden.nl/wp-content/uploads/2023/06/12-03-filosofie-werner-van-rossum.jpg
END:VEVENT
BEGIN:VEVENT
DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20231105T140000
DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20231105T160000
DTSTAMP:20260414T094758
CREATED:20230614T201649Z
LAST-MODIFIED:20230719T185558Z
UID:10000121-1699192800-1699200000@sijthoff-leiden.nl
SUMMARY:Filosofie in ontmoeting - Op de grens van het Zelf
DESCRIPTION:Anderen: de hel of de verlossing? – Over de Ander\, de blik en empathie \n\n\n\nDeze middag in Sijthoff begint met een introductie door praktisch filosoof Werner van Rossum\, waarin we de ideeën van bovenstaande en andere denkers verkennen over de rol van andere mensen in ons leven. De tweede helft gaan we met elkaar in gesprek over de vraag: anderen: de hel of de verlossing.Deze middag is de derde uit een serie van vier\, die elk ook afzonderlijk gevolgd kunnen worden.Vervolgdatum:  03-12Bij deze derde middag bij het thema ‘Op de Grens van het Zelf’ gaan we een poging doen die grens te overschrijden: kunnen we een ander ooit begrijpen? En is wederzijds begrip eigenlijk wel wat we moeten nastreven?             Wanneer er over ‘de Ander’ wordt gefilosofeerd\, mag Emmanuel Levinas niet ontbreken. Deze Litouwse denker benadrukt dat in veel westerse filosofie het idee van de Ander teveel is naar de achtergrond is verdwenen. Die filosofie begint namelijk bij een wereld van ‘fysieke objecten’ of ‘fenomenen’ die je als min of meer eenzame waarnemer ervaart en probeert te begrijpen. Daarbij wordt voor het gemak even vergeten dat je in die wereld van fysieke dingen in de eerste plaats andere mensen\, en niet objecten of fenomenen tegenkomt\, die altijd ongrijpbaar zijn: hoe goed we iemand ook denken te kennen\, de ander blijkt altijd oneindig meer\, anders en verschillend dan het beeld of het portret dat we van hem of haar hebben gevormd. Die anderen doen bovendien een beroep op ons: impliciet of expliciet wordt er aanspraak gemaakt op onze verantwoordelijkheid (bijvoorbeeld: “Dood mij niet”). Volgens Levinas vinden wij in de aanblik van de Ander het hoogste ethische appèl.            Anderzijds vormen anderen wel degelijk een bron van frustratie: zij plaatsen je in hokjes\, botsen tegen je aan\, vergeten je\, spannen je soms voor hun karretje\, beschouwen je als object. De existentialist Jean-Paul Sartre vat dit in zijn toneelstuk Huis Clos (zie de afbeelding hiernaast) een samen met de zin: l’enfer\, c’est les autres. Oftewel: “de hel\, dat zijn de anderen”.             Entree: € 10 – studenten € 7\,50 \n\n\n\n\nReserveren en betalen
URL:https://sijthoff-leiden.nl/agenda/filosofie-in-ontmoeting-op-de-grens-van-het-zelf-3/
LOCATION:Sijthoff Cultuur\, Doezastraat 1b\, Leiden\, 2311GZ\, Nederland
CATEGORIES:Filosofie
ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://sijthoff-leiden.nl/wp-content/uploads/2023/06/11-05-filosofie-werner-van-rossum.jpg
END:VEVENT
BEGIN:VEVENT
DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20231001T140000
DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20231001T160000
DTSTAMP:20260414T094758
CREATED:20230614T201139Z
LAST-MODIFIED:20230719T185121Z
UID:10000120-1696168800-1696176000@sijthoff-leiden.nl
SUMMARY:Filosofie in ontmoeting - Op de grens van het zelf
DESCRIPTION:De hoofdpersoon van mijn eigen leven – Over identiteit en narrativiteit \n\n\n\nPraktisch filosoof Werner van Rossum voorziet het programma van een korte inleiding over het thema en een brontekst als focuspunt. Daarna gaan we met elkaar in gesprek over de hoofdvraag.Deze middag is de tweede uit een serie van vier\, die elk ook afzonderlijk gevolgd kunnen worden.Vervolgdata: 05-11 en 03-12 \n\n\n\nDeze editie van Filosofie in Ontmoeting richten we ons op verhalen: de verhalen die je vertelt over jezelf\, over anderen\, over ‘ons’ en over ‘hen’\, over het verleden en de toekomst. Antropoloog en evolutiebioloog Robin Dunbar merkt op dat ongeveer tweederde van alle gesprekken gaat over ‘roddels’: verhalen over wat wijzelf of anderen in sociale zin hebben meegemaakt\, waarom ze dat hebben gedaan\, en wat wij daarvan vinden.Filosofen als Paul Ricoeur en Daniel Dennett brengen deze verhalen in verband met het zelf en spreken van een ‘narratieve identiteit’: wie jij bent en wat maakt dat jij jij bent\, is niet zozeer een eigenschap van je fysieke lichaam of je bewustzijn\, maar heeft te maken met deze verhalen. Volgens Dennett is het zelf te begrijpen als een ‘narratief zwaartepunt’: datgene waar de verhalen allemaal over gaan en dat ze coherentie geeft. Volgens Dennett zijn onze verhalen zelfs onderdeel van onze biologie: “elke homo sapiens spint vanuit hun brein een zelf\, een web van woorden en daden” dat ons helpt te navigeren in de sociale wereld\, vriendschappen\, een reputatie en een zelfbegrip op te bouwen. Naast de verhalen over individuele personen en ‘zelven’\, rijst bovendien de vraag naar de verhalen die gemeenschappen elkaar vertellen. Volgens de antropoloog Benedict Anderson zijn verhalen over een gedeeld verleden en gedeelde helden onmisbaar geweest voor het nationalisme en een collectief zelfbeeld.Dit roept een aantal ingewikkelde vragen op: welke verhalen vertellen we over onszelf en anderen? Kan het ook anders? Welke verhalen willen we vertellen? Welke gevolgen zou dat hebben? En wie bepaalt eigenlijk hoe het verhaal verteld wordt? Na een introductie over het idee van narratieve identiteit aan de hand van bovengenoemde en andere denkers treden we over deze vragen in gesprek.Entree: € 10 – studenten € 7\,50 \n\n\n\n\nReserveren en betalen
URL:https://sijthoff-leiden.nl/agenda/filosofie-in-ontmoeting-op-de-grens-van-het-zelf-2/
LOCATION:Sijthoff Cultuur\, Doezastraat 1b\, Leiden\, 2311GZ\, Nederland
CATEGORIES:Filosofie
ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://sijthoff-leiden.nl/wp-content/uploads/2023/06/10-01-filosofie-werner-van-rossum.jpg
END:VEVENT
BEGIN:VEVENT
DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20230910T140000
DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20230910T160000
DTSTAMP:20260414T094758
CREATED:20230614T200541Z
LAST-MODIFIED:20230719T184919Z
UID:10000118-1694354400-1694361600@sijthoff-leiden.nl
SUMMARY:Filosofie in ontmoeting - Op de grens van het Zelf
DESCRIPTION:Ken uzelf!  Maar waar moet ik dan kijken? – Over zelf en zelfkennis \n\n\n\nBij Filosofie in Ontmoeting gaat het zowel om de inhoud als om de uitwisseling. Iets nieuws leren én daarover met elkaar in gesprek gaan.Praktisch filosoof Werner van Rossum voorziet het programma van een korte inleiding over het thema en een brontekst als focuspunt. Daarna gaan we met elkaar in gesprek over de hoofdvraag.Deze middag is de eerste uit een serie van vier\, die elk ook afzonderlijk gevolgd kunnen worden.Vervolgdata: 01-10\, 05-11 en 03-12Het socratische motto gnothi seauton (“ken uzelve”) is misschien wel de belangrijkste opdracht van de westerse filosofie. Maar waarover hebben we het precies\, wanneer we het over zelfonderzoek hebben? Sommigen zullen als vanzelfsprekend aan introspectie denken: ‘naar binnen kijken’\, met de ogen dicht\, naar wat zich allemaal in de geest afspeelt. Anderen zullen voor zelfkennis in de figuurlijke spiegel willen kijken van een vriend of een therapeut. Wéér anderen beroepen zich liever op cijfers en de meetbare resultaten van tests en nóg anderen zullen beweren dat er helemaal geen ‘zelf’ is om te kennen. Maar verdwijnt met dat laatste gelijk ook de opdracht om jezelf te onderzoeken?   Deze middag hebben we het over de vraag: moet je bínnen of búiten jezelf kijken\, als je jezelf wilt leren kennen? Ter inleiding nemen we een aantal filosofen ter hand: beginnend bij Socrates’ opvatting van zelfkennis bewegen we via Augustinus’ en Descartes’ opvattingen over innerlijkheid richting hedendaagse kritieken op het idee van een ‘innerlijk zelf’\, om vervolgens terug te keren bij de Oude Grieken met Hannah Arendts interpretatie van de daimoon\, een mythisch figuur dat jouw lot symboliseert en die zich altijd achter je schouder bevindt: anderen kunnen hem dus altijd beter zien dan jijzelf.Entree: € 10 – studenten € 7\,50Passe partout: € 35 – studenten € 27\,50 \n\n\n\n\nReserveren en betalen
URL:https://sijthoff-leiden.nl/agenda/filosofie-in-ontmoeting-op-de-grens-van-het-zelf/
LOCATION:Sijthoff Cultuur\, Doezastraat 1b\, Leiden\, 2311GZ\, Nederland
CATEGORIES:Filosofie
ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://sijthoff-leiden.nl/wp-content/uploads/2023/06/09-10-filosofie-werner-van-rossum.jpg
END:VEVENT
END:VCALENDAR